Okolica
Harlem i jego czarne kościoły
Krótka historia Harlemu, od holenderskiej wioski rolniczej po centrum życia czarnoskórych Amerykanów, i dlaczego kościoły wraz z ich chórami stanowią jego serce.
Zarezerwuj swoje miejsce na gospel w Harlemie ↗Holenderska wioska
Harlem powstał jako holenderska osada, formalnie zorganizowana w 1658 roku i nazwana na cześć Haarlem w Niderlandach. Peter Stuyvesant przewodził jej włączeniu w 1660 roku. National Park Service opisuje Nieuw Haarlem jako wioskę rolniczą, której nazwę zmieniono na Harlem pod panowaniem angielskim. Przez większość wczesnej historii obszar ten był wsią położoną daleko na północ od miasta, co trudno sobie wyobrazić na ulicy z kamienicami i wejściami do metra.
Nadchodzi Wielka Migracja
Na początku XX wieku Afroamerykanie zaczęli przenosić się na północ, uciekając przed segregacyjnym Południem ery Jima Crowa. Gdy metro wydłużało się w kierunku północnym, wielu osiedliło się w Harlemie i dzielnica szybko się zmieniła. Czarna populacja centralnego Harlemu wynosiła około 10% w 1910 roku, 32,4% w 1920 roku i 70% do 1930 roku, zgodnie z danymi, które Wikipedia podaje dla centralnego Harlemu, a National Park Service opisuje tę samą zmianę. Ludzie przybywali za pracą, lepszą edukacją i życiem z dala od segregacji.
Czarny kościół jako instytucja
Czarne kościoły budowały niezależne instytucje od lat 90. XVIII wieku, gdy czarnoskórzy chrześcijanie w Filadelfii opuścili biały kościół metodystyczny i w 1794 roku otworzyli African Episcopal Church of St. Thomas. African Methodist Episcopal Church stał się w pełni niezależny w 1816 roku. Po epoce Rekonstrukcji czarny kościół stał się kamieniem węgielnym afroamerykańskiego życia publicznego, wspierając szkoły, wzajemną pomoc i organizowanie polityczne, a także kult. Rodziny, które przybyły do Harlemu, zastały i budowały kościoły, które pełniły tę samą rolę.
Ponad 400 kościołów
Życie religijne od dawna kwitnie w czarnoskórej społeczności Harlemu, a w samej dzielnicy działa ponad 400 kościołów. Abyssinian Baptist Church odgrywa szczególnie ważną rolę ze względu na swoją liczną kongregację, a Mother African Methodist Episcopal Zion Church jest nowojorskim zabytkiem. Obok tych wielkich nazw istnieje wiele mniejszych wspólnot, z których każda ma własny chór — dlatego gospel jest tak nierozerwalnie związany z tą częścią miasta.
Jak kościoły i chóry łączą się ze sobą
Czarnoskóre kościoły wniosły afrykańskie rytmy i tradycje do nabożeństwa, a badacze wymieniają wśród nich świadectwo, napomnienie, improwizację, zawołanie i odpowiedź oraz pieśń. To właśnie ten kontekst stoi za chórem harlemskim. Śpiewacy nie wykonują gatunku zapożyczonego spoza kościoła — czerpią z tego, jak kongregacja modli się od pokoleń. Gospel, spirituals i hymny współistnieją w tym repertuarze, dlatego dobra godzina gospel tak płynnie przechodzi między nimi.
Renesans harlemski
Okres międzywojenny przeszedł do historii jako renesans harlemski. Wikipedia opisuje Central i West Harlem lat 20. i 30. XX wieku jako centrum bezprecedensowego w dziejach czarnoskórej społeczności amerykańskiej rozkwitu twórczości artystycznej. National Park Service wymienia Louisa Armstronga, Billie Holiday i Duke'a Ellingtona wśród muzyków, którzy tu rozkwitli. Czarnoskórzy pianiści mieszkający w Harlemie rozwinęli styl stride, a Apollo Theater otworzył swoje podwoje przy 125th Street 26 stycznia 1934 roku.
Odwiedzający i kongregacje dzisiaj
Muzyka gospel sprawiła, że niektóre harlemskie kościoły stały się przystankiem dla podróżnych, co przyniosło zarówno napięcia, jak i dochody. NBC New York donosiło, że rosnące tłumy stwarzały problemy dla kongregacji, że w jednym z kościołów egzekwowano zasady takie jak zakaz fotografowania i zakaz wychodzenia w trakcie kazania, oraz że odwiedzający zapełniają ławy i pomagają utrzymać kościoły finansowo. Koncert pomyślany dla odwiedzających, w kościele, który otwiera dla niego swoje drzwi, to jeden ze sposobów, by usłyszeć tę muzykę, nie zajmując miejsca podczas czyjegoś niedzielnego nabożeństwa.
Gdzie wpisuje się środowy koncert
Środowy koncert to nowoczesny sposób pokazania tej historii odwiedzającym. Zabytkowy czarnoskóry kościół w Hamilton Heights, znany ze swojej posługi i chórów, otwiera swoje drzwi na godzinę gospel i spirituals pod batutą swojego dyrektora muzycznego. To nie jest zwykłe nabożeństwo ani też przedstawienie sceniczne — dlatego należy mu się ta sama uprzejmość, jaką okazalibyście w niedzielę. Oznacza to odłożenie telefonu i podążanie za tym, co robią śpiewacy i szafarze.
Źródła